Ngón Tay Cò Súng Là Gì? Nguyên Nhân, Triệu Chứng & Cách Điều Trị
Bạn đang gặp khó khăn khi gập duỗi ngón tay, cảm giác đau nhức khó chịu, và nghe thấy tiếng kêu “lục cục” khi cử động? Rất có thể bạn đang gặp phải tình trạng ngón tay cò súng. Vậy ngón tay cò súng là gì? Nguyên nhân do đâu và cách điều trị như thế nào? Hãy cùng BácsỹXươngkhớp.com tìm hiểu chi tiết trong bài viết này.
1. Ngón tay cò súng là gì?
Ngón tay cò súng (hay còn gọi là viêm bao gân gấp, ngón tay lò xo) là tình trạng viêm nhiễm gây hẹp bao gân gấp ở các ngón tay. Bao gân gấp là cấu trúc dạng ống bao bọc quanh gân gấp, giúp gân trượt dễ dàng khi chúng ta gập duỗi ngón tay. Khi bao gân bị viêm, nó sẽ dày lên và chít hẹp lòng ống, cản trở sự di chuyển của gân, gây ra các triệu chứng đặc trưng của bệnh.
Tình trạng này thường gặp ở ngón tay cái, ngón giữa và ngón áp út, nhưng cũng có thể xảy ra ở bất kỳ ngón tay nào. Bệnh thường tiến triển chậm, từ nhẹ đến nặng, ảnh hưởng đến khả năng vận động và sinh hoạt hàng ngày của người bệnh.
2. Nguyên nhân gây ngón tay cò súng
Nguyên nhân chính xác gây ngón tay cò súng vẫn chưa được xác định rõ ràng, nhưng có một số yếu tố nguy cơ được cho là có liên quan đến sự phát triển của bệnh:
- Hoạt động lặp đi lặp lại: Các công việc đòi hỏi phải sử dụng các ngón tay liên tục và lặp đi lặp lại, chẳng hạn như đánh máy, chơi nhạc cụ, làm vườn, hoặc công việc thủ công, có thể làm tăng nguy cơ viêm bao gân.
- Tuổi tác: Ngón tay cò súng thường gặp ở người trung niên và người lớn tuổi, do quá trình lão hóa tự nhiên của cơ thể.
- Giới tính: Phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nam giới.
- Bệnh lý nền: Một số bệnh lý như tiểu đường, viêm khớp dạng thấp, gout, hoặc bệnh tuyến giáp có thể làm tăng nguy cơ phát triển ngón tay cò súng. Xem thêm về các bệnh lý nội tiết tại đây.
- Chấn thương: Chấn thương ở bàn tay hoặc ngón tay cũng có thể gây viêm bao gân và dẫn đến ngón tay cò súng.
3. Triệu chứng của ngón tay cò súng
Các triệu chứng của ngón tay cò súng có thể khác nhau tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh. Các triệu chứng thường gặp bao gồm:
- Đau: Đau ở gốc ngón tay, đặc biệt là khi gập duỗi ngón tay.
- Cứng khớp: Ngón tay bị cứng vào buổi sáng hoặc sau khi không hoạt động trong một thời gian dài.
- Tiếng kêu “lục cục”: Nghe thấy tiếng kêu “lục cục” hoặc cảm giác ngón tay bị kẹt khi gập duỗi.
- Khó gập duỗi ngón tay: Khó khăn trong việc gập duỗi ngón tay, đôi khi ngón tay bị kẹt ở vị trí gập hoặc duỗi.
- Nổi cục: Có thể sờ thấy một cục nhỏ, cứng ở gốc ngón tay.
Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể chỉ cảm thấy đau nhẹ và cứng khớp vào buổi sáng. Tuy nhiên, khi bệnh tiến triển, các triệu chứng sẽ trở nên nghiêm trọng hơn, ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các hoạt động hàng ngày như cầm nắm, viết lách, hoặc sử dụng điện thoại.
4. Chẩn đoán ngón tay cò súng
Việc chẩn đoán ngón tay cò súng thường dựa vào các triệu chứng lâm sàng và khám thực thể. Bác sĩ sẽ hỏi về tiền sử bệnh, các hoạt động hàng ngày, và kiểm tra khả năng vận động của các ngón tay. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể yêu cầu chụp X-quang để loại trừ các nguyên nhân khác gây đau khớp, hoặc siêu âm để đánh giá tình trạng bao gân.
5. Các phương pháp điều trị ngón tay cò súng
Mục tiêu của điều trị ngón tay cò súng là giảm đau, giảm viêm, và phục hồi chức năng vận động của ngón tay. Các phương pháp điều trị có thể bao gồm:
5.1. Điều trị bảo tồn
- Nghỉ ngơi: Tránh các hoạt động gây căng thẳng cho ngón tay bị ảnh hưởng.
- Chườm đá: Chườm đá lên vùng đau trong 15-20 phút, vài lần một ngày, để giảm đau và viêm.
- Sử dụng nẹp: Đeo nẹp để giữ cho ngón tay ở vị trí duỗi, giúp giảm căng thẳng cho bao gân.
- Vật lý trị liệu: Các bài tập vật lý trị liệu có thể giúp cải thiện phạm vi vận động và tăng cường sức mạnh của các ngón tay.
- Thuốc giảm đau: Sử dụng các thuốc giảm đau không kê đơn như ibuprofen hoặc naproxen để giảm đau và viêm.
- Tiêm corticosteroid: Tiêm corticosteroid vào bao gân có thể giúp giảm viêm và đau trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, phương pháp này có thể có tác dụng phụ và không phải là giải pháp lâu dài.
5.2. Điều trị phẫu thuật
Nếu các phương pháp điều trị bảo tồn không hiệu quả, bác sĩ có thể đề nghị phẫu thuật. Phẫu thuật ngón tay cò súng là một thủ thuật đơn giản, thường được thực hiện dưới gây tê tại chỗ. Bác sĩ sẽ rạch một đường nhỏ trên da và cắt bỏ một phần của bao gân để giải phóng gân gấp. Bạn có thể tìm hiểu thêm về nội soi xương khớp để có cái nhìn tổng quan về các phương pháp xâm lấn tối thiểu.
Sau phẫu thuật, người bệnh cần thực hiện các bài tập phục hồi chức năng để cải thiện phạm vi vận động và sức mạnh của ngón tay. Hầu hết người bệnh có thể trở lại hoạt động bình thường sau vài tuần.
6. Phòng ngừa ngón tay cò súng
Mặc dù không phải lúc nào cũng có thể ngăn ngừa ngón tay cò súng, nhưng có một số biện pháp có thể giúp giảm nguy cơ phát triển bệnh:
- Tránh các hoạt động lặp đi lặp lại: Nếu công việc của bạn đòi hỏi phải sử dụng các ngón tay liên tục, hãy nghỉ ngơi thường xuyên và thay đổi tư thế để giảm căng thẳng cho các khớp.
- Sử dụng dụng cụ hỗ trợ: Sử dụng các dụng cụ hỗ trợ như găng tay hoặc đệm lót để giảm áp lực lên các ngón tay khi thực hiện các công việc lặp đi lặp lại.
- Khởi động kỹ: Khởi động kỹ các khớp ngón tay trước khi thực hiện các hoạt động đòi hỏi sử dụng nhiều sức lực.
- Duy trì cân nặng hợp lý: Thừa cân hoặc béo phì có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về xương khớp, bao gồm cả ngón tay cò súng.
- Kiểm soát các bệnh lý nền: Điều trị và kiểm soát tốt các bệnh lý nền như tiểu đường, viêm khớp dạng thấp, hoặc bệnh tuyến giáp.
Nếu bạn nghi ngờ mình bị ngón tay cò súng, hãy đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Việc điều trị sớm có thể giúp ngăn ngừa các biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Ngoài ra, bạn có thể tham khảo thêm thông tin về đa chấn thương để hiểu rõ hơn về các vấn đề liên quan đến chấn thương và phục hồi.
FAQ. Các câu hỏi thường gặp về ngón tay cò súng
- Ngón tay cò súng có tự khỏi được không?
Trong một số trường hợp nhẹ, ngón tay cò súng có thể tự khỏi nếu bạn nghỉ ngơi và tránh các hoạt động gây căng thẳng cho ngón tay. Tuy nhiên, hầu hết các trường hợp cần điều trị để giảm đau và phục hồi chức năng.
- Điều trị ngón tay cò súng bằng phương pháp nào hiệu quả nhất?
Phương pháp điều trị hiệu quả nhất phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh. Điều trị bảo tồn thường được ưu tiên hàng đầu. Nếu không hiệu quả, phẫu thuật có thể là lựa chọn cần thiết.
- Phẫu thuật ngón tay cò súng có đau không?
Phẫu thuật ngón tay cò súng thường được thực hiện dưới gây tê tại chỗ, do đó người bệnh sẽ không cảm thấy đau trong quá trình phẫu thuật. Sau phẫu thuật, có thể có một chút khó chịu, nhưng có thể kiểm soát bằng thuốc giảm đau.
- Thời gian phục hồi sau phẫu thuật ngón tay cò súng là bao lâu?
Thời gian phục hồi sau phẫu thuật ngón tay cò súng thường là vài tuần. Người bệnh cần thực hiện các bài tập phục hồi chức năng để cải thiện phạm vi vận động và sức mạnh của ngón tay.
- Có thể phòng ngừa ngón tay cò súng bằng cách nào?
Bạn có thể giảm nguy cơ mắc ngón tay cò súng bằng cách tránh các hoạt động lặp đi lặp lại, sử dụng dụng cụ hỗ trợ, khởi động kỹ trước khi tập luyện, duy trì cân nặng hợp lý và kiểm soát các bệnh lý nền.
BácsỹXươngkhớp.com là đơn vị điều trị chuyên sâu các vấn đề xương khớp, phục hồi chấn thương, chăm sóc người cao tuổi hàng đầu với sự phối hợp tinh túy của Y học cổ truyền và Y học hiện đại.
Bác sỹ Bùi Đức Ngọt
- Đơn vị công tác: Khoa Ngoại Tổng hợp, Bệnh viện Bưu Điện, số 49, Trần Điền, Định Công, Hoàng Mai, Hà Nội.
- Điện thoại: 097.393.2912
- Email: Zego2009@gmail.com
- Fanpage: Bác Sĩ Bùi Đức Ngọt (https://www.facebook.com/BS.Bui.Duc.Ngot)